#28 Spreekwoordwoensdag – Ergens op zitten als een bok op de haverkist

Deze week had ik het zo druk dat ik me echt even niet kon concentreren op het uitkiezen van een spreekwoord. Dus besloot ik mijn moeder, de indirecte aanstichter van Spreekwoordwoensdag, eens te vragen of ze nog leuke suggesties had. Zo 1, 2, 3 kon ze niets verzinnen, maar na even geduld (4, 5, 6) kwam daar this week’s spreekwoord!

Leerzame generatiekloof
Het leuke was natuurlijk dat ik dit spreekwoord nog niet kende. Dat zal vast te maken hebben met de generatiekloof en de wijsheid die dat met zich meebrengt. Zo zie je maar weer hoeveel we van elkaar kunnen leren. Nu genoeg met de clichés. Waar zowel de bok als de haverkist voor staan zijn mij dus totaal onbekend. De eerste betekenis waar ik op gokte? Dat ‘als een bok op de haverkist’ betekent dat je nooit honger hebt. Want bokken eten toch haver?

Jammer, maar helaas
Natuurlijk zat ik er behoorlijk naast. Jammer, maar helaas. Misschien liet ik me beïnvloeden door het feit dat ik net gegeten had. Ik ben ook maar een mens, redelijk primitief, en dus: waar het hart vol van is loopt de mond van over. Of in dit geval, waar de maag vol mee is, stroomt het denken van over.

Toen ik eenmaal mijn verstand terug had kwam ik erachter dat het spreekwoord het volgende betekent:

Iets heel graag willen hebben en er dus alles voor doen of ergens heel happig op zijn.

Erg logisch en had ik zelf best kunnen bedenken.

Waar komt-ie vandaan?
Wanneer we een poging doen tot logisch nadenken zullen we tot de conclusie komen dat dit spreekwoord waarschijnlijk is ontstaan met de gedachte dat bokken graag overal tegenaan rammen. Zeker wanneer dit betekent dat ze iets lekkers te eten krijgen. Zie je nu wel, eten motiveert iedereen!

Tot slot heb ik nog deze voor je: in een boek uit 1642 is een afbeelding te vinden van een bok die een haverkist, euh, ramt. Daarbij staat een klein gedichtje in, jaja, Oud-Nederlandsch. Wie daar net zo van houdt als ik mag doorlezen. De rest van de lezers wens ik bij deze een fijne voortzetting. 😉

Den Bok die gaat fich op de haver-kift vertoomen,
Omdat het deksel hem wat hart viel op syn hoornen,
Tervvyl den snoeper eedt soo valt het deksel toe,
De kop raakt inde klem, en springt ‘ken wet niet hoe,
Flok aerselt hy te rug (de kiste salt bekoopen,)
En komt met groot gevvelt en kracht daar tegen loopen,

– J. van der Veen. Zinne-beelden, oft Adams appel (1642)

Like & volg

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *